Archiefbescheiden: verschil tussen versies

Uit ArchiefWiki
Ga naar: navigatie, zoeken
k
Regel 4: Regel 4:
  
 
==== Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)  ====
 
==== Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)  ====
 +
De termen '''archiefbescheiden''' en archivalia zijn synoniemen van de term [[archiefstuk]]en.
  
 
Zie [[Archiefstuk]].
 
Zie [[Archiefstuk]].
 +
 +
''Toelichting''
 +
* De termen ''archiefbescheiden'' en ''archivalia'' kennen geen enkelvoud: het woord ''archiefbescheid'' is geen goed Nederlands.
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
 +
*[[ANV]], lemma 8.
  
*[[ANV]], lemma 8.
 
  
 
==== Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)  ====
 
==== Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)  ====
 +
'''Archiefbescheiden''' ([[archiefstuk]]ken) zijn al die bescheiden die ongeacht hun vorm, naar hun aard bestemd zijn om te berusten onder de instelling, persoon of groep personen die deze heeft ontvangen of opgemaakt uit hoofde van zijn/haar activiteiten of vervulling van zijn/haar taken.
  
Archiefbescheiden (archiefstukken) zijn al die bescheiden die ongeacht hun vorm, naar hun aard bestemd zijn om te berusten onder de instelling, persoon of groep personen die deze heeft ontvangen of opgemaakt uit hoofde van zijn/haar activiteiten of vervulling van zijn/haar taken.
+
''Toelichting''
 +
* Met "instelling, persoon of groep personen" wordt aangegeven dat niet alleen rechtspersonen en natuurlijke personen ''archiefbescheiden'' ontvangen of opmaken, maar dat ook groepen van natuurlijke personen, die als zodanig krachtens Nederlands recht geen rechtspersoonlijkheid bezitten (of orgaan van een rechtspersoon zijn) zulks doen (bijvoorbeeld maatschappen, verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid).
 +
* Indien men een aantal archiefbescheiden van verschillende [[redactionele vorm]] in een beschrijving wil opnemen, dan bedient men zich van "stukken betreffende" in plaats van "archiefstukken betreffende".
 +
* Zie ook de toelichting onder [[dossier]].
 +
 
 +
''Overgenomen uit''
 +
*[[Lexicon]], lemma 1.
 +
 
 +
 
 +
====Nederlandse Archiefterminologie (1962)====
 +
'''Archiefbescheiden''' ([[archiefstuk]]ken) zijn bescheiden (stukken), naar hun aard bestemd om te berusten onder het bestuur, dat of de persoon, die ze heeft ontvangen of opgemaakt.
  
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 +
* De [[Handleiding]] geeft van het begrip ''archiefbescheiden'' geen afzonderlijke omschrijving, maar in § i, waar het begrip [[archief]] wordt omschreven, is implicite uitgedrukt, wat onder archiefbescheiden moet worden verstaan: ...... geschrevene, geteekende en gedrukte bescheiden, ''ex officio'' ontvangen bij of opgemaakt door eenig bestuur of een zijner ambtenaren, voorzoover deze bescheiden bestemd waren om onder dat bestuur of dien ambtenaar te blijven berusten". Hiervan wijkt de hierboven gegeven omschrijving niet principieel af.
 +
* De alternatieve term "[[archiefstuk]]ken" is opgenomen, omdat deze door het spraakgebruik is gewettigd en het voordeel heeft een enkelvoud toe te laten.
 +
* De toevoeging, dat de bescheiden geschreven, getekend of gedrukt moeten zijn, is vervallen.
 +
* De woorden "naar hun aard" zijn toegevoegd om buiten twijfel te stellen, dat de bestemming tot archiefbescheiden objectief moet zijn bepaald en dat men dus geen [[stuk]] voor plaatsing in een [[archief]] kan bestemmen, als die bestemming niet uit de aard van het stuk zelf voortvloeit. De geaardheid, waardoor bescheiden tot archiefbescheiden worden bestemd, is hierin gelegen, dat het de originele bewijsstukken zijn van specifieke handelingen van degene, die het archief vormt: uit dien hoofde moeten zij immers bestemd worden geacht om uitsluitend te berusten onder degene, die ze heeft ontvangen of opgemaakt.
 +
* "Te blijven berusten" is vervangen door „te berusten" om het misverstand uit te sluiten, dat bescheiden, die na verloop van tijd voor [[overbrenging|overdracht]] of [[vernietiging]] in aanmerking komen, geen archiefbescheiden zouden kunnen zijn.
 +
* "Enig bestuur of een zijner ambtenaren" is vervangen door "het bestuur of de persoon", omdat enerzijds onder het begrip bestuur de ambtenaren in dienst van dat bestuur kunnen worden geacht te zijn begrepen, terwijl anderzijds moet worden erkend, dat ook particuliere personen een [[archief]] kunnen vormen (zie het begrip [[persoonlijk archief]]).
 +
* Met het oog op het laatste diende ook de beperkende bepaling, dat de bescheiden ''ex officio'' moeten zijn ontvangen of opgemaakt, te vervallen: immers deze beperking, kenmerkend als zij is voor de bestanddelen van een archief in eigenlijke zin, geldt voor persoonlijke archiefbescheiden juist niet.
 +
 +
''Overgenomen uit''
 +
* [[NAT]], lemma 1.
 +
 +
 +
====Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)====
 +
Het begrip '''archiefbescheiden''' is niet gedefinieerd.
  
Met "instelling, persoon of groep personen" wordt aangegeven dat niet alleen rechtspersonen en natuurlijke personen archiefbescheiden ontvangen of opmaken, maar dat ook groepen van natuurlijke personen, die als zodanig krachtens Nederlands recht geen rechtspersoonlijkheid bezitten (of orgaan van een rechtspersoon zijn) zulks doen (bijvoorbeeld maatschappen, verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid). Indien men een aantal archiefbescheiden van verschillende redactionele vorm in een beschrijving wil opnemen, dan bedient men zich van "stukken betreffende" in plaats van "archiefstukken betreffende". Zie ook de toelichting onder [[Dossier]].
+
''Toelichting''
 +
* ''Geschrevene, geteekende en gedrukte [[archiefbescheiden|bescheiden]]''. Met "geteekende bescheiden" worden bedoeld [[kaart]]en, die veelvuldig voorkomen in [[dossier]]s, op last van besturen of ambtenaren vervaardigd, of bij hen ingezonden worden ter toelichting van aanhangige quaestiën. Er is niet de minste reden, om dergelijke [[kaart]]en uit het [[archief]] te verbannen. — Hetzelfde geldt van de "gedrukte bescheiden", die vooral sedert het laatst der 17de eeuw veelvuldig in archieven voorkomen. De omstandigheid, dat men een [[brief]], die in vele exemplaren moest worden rondgezonden, of de [[resolutie|resolutiën]] (of compendieuse resolutiën) van een college voor de leden der vergadering heeft laten drukken in plaats van ze in verschillende exemplaren over te schrijven, mag natuurlijk geene reden zijn, om die gedrukte stukken uit het archief te verwijderen. — De definitie spreekt alleen van geschrevene, geteekende en gedrukte bescheiden. Andere voorwerpen maken geen deel uit van het archief. Dat geldt niet alleen van antiquiteiten en diergelijken, die uit den aard der zaak in musea of oudheidkamers thuis behooren, maar ook van zegelstempels, hoewel die in den regel in de [[archiefdepot|archiefdepôts]] worden bewaard.
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
 +
* [[Handleiding]], § 1.
  
*[[Lexicon]], lemma 1.
 
  
 
===NEN-ISO 15489===
 
===NEN-ISO 15489===
Regel 42: Regel 72:
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
 
 
*[[NEN2082]]
 
*[[NEN2082]]
 
 
 
 
  
  
Regel 65: Regel 90:
  
 
[[Categorie:ANV2003]]
 
[[Categorie:ANV2003]]
[[Categorie:NEN-norm]]
 
 
[[Categorie:NEN-ISO15489]]
 
[[Categorie:NEN-ISO15489]]
 
[[Categorie:NEN2082:2008]]
 
[[Categorie:NEN2082:2008]]
Regel 71: Regel 95:
 
[[Categorie:ANV2003]]
 
[[Categorie:ANV2003]]
 
[[Categorie:Lexicon1983]]
 
[[Categorie:Lexicon1983]]
[[Categorie:Terminologie]]
+
[[Categorie:NAT1962]]
 +
[[Categorie:Handleiding1898]]

Versie van 5 jan 2011 om 12:59

Omschrijving

Archiefterminologie

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

De termen archiefbescheiden en archivalia zijn synoniemen van de term archiefstuken.

Zie Archiefstuk.

Toelichting

  • De termen archiefbescheiden en archivalia kennen geen enkelvoud: het woord archiefbescheid is geen goed Nederlands.

Overgenomen uit


Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)

Archiefbescheiden (archiefstukken) zijn al die bescheiden die ongeacht hun vorm, naar hun aard bestemd zijn om te berusten onder de instelling, persoon of groep personen die deze heeft ontvangen of opgemaakt uit hoofde van zijn/haar activiteiten of vervulling van zijn/haar taken.

Toelichting

  • Met "instelling, persoon of groep personen" wordt aangegeven dat niet alleen rechtspersonen en natuurlijke personen archiefbescheiden ontvangen of opmaken, maar dat ook groepen van natuurlijke personen, die als zodanig krachtens Nederlands recht geen rechtspersoonlijkheid bezitten (of orgaan van een rechtspersoon zijn) zulks doen (bijvoorbeeld maatschappen, verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid).
  • Indien men een aantal archiefbescheiden van verschillende redactionele vorm in een beschrijving wil opnemen, dan bedient men zich van "stukken betreffende" in plaats van "archiefstukken betreffende".
  • Zie ook de toelichting onder dossier.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Archiefbescheiden (archiefstukken) zijn bescheiden (stukken), naar hun aard bestemd om te berusten onder het bestuur, dat of de persoon, die ze heeft ontvangen of opgemaakt.

Toelichting

  • De Handleiding geeft van het begrip archiefbescheiden geen afzonderlijke omschrijving, maar in § i, waar het begrip archief wordt omschreven, is implicite uitgedrukt, wat onder archiefbescheiden moet worden verstaan: ...... geschrevene, geteekende en gedrukte bescheiden, ex officio ontvangen bij of opgemaakt door eenig bestuur of een zijner ambtenaren, voorzoover deze bescheiden bestemd waren om onder dat bestuur of dien ambtenaar te blijven berusten". Hiervan wijkt de hierboven gegeven omschrijving niet principieel af.
  • De alternatieve term "archiefstukken" is opgenomen, omdat deze door het spraakgebruik is gewettigd en het voordeel heeft een enkelvoud toe te laten.
  • De toevoeging, dat de bescheiden geschreven, getekend of gedrukt moeten zijn, is vervallen.
  • De woorden "naar hun aard" zijn toegevoegd om buiten twijfel te stellen, dat de bestemming tot archiefbescheiden objectief moet zijn bepaald en dat men dus geen stuk voor plaatsing in een archief kan bestemmen, als die bestemming niet uit de aard van het stuk zelf voortvloeit. De geaardheid, waardoor bescheiden tot archiefbescheiden worden bestemd, is hierin gelegen, dat het de originele bewijsstukken zijn van specifieke handelingen van degene, die het archief vormt: uit dien hoofde moeten zij immers bestemd worden geacht om uitsluitend te berusten onder degene, die ze heeft ontvangen of opgemaakt.
  • "Te blijven berusten" is vervangen door „te berusten" om het misverstand uit te sluiten, dat bescheiden, die na verloop van tijd voor overdracht of vernietiging in aanmerking komen, geen archiefbescheiden zouden kunnen zijn.
  • "Enig bestuur of een zijner ambtenaren" is vervangen door "het bestuur of de persoon", omdat enerzijds onder het begrip bestuur de ambtenaren in dienst van dat bestuur kunnen worden geacht te zijn begrepen, terwijl anderzijds moet worden erkend, dat ook particuliere personen een archief kunnen vormen (zie het begrip persoonlijk archief).
  • Met het oog op het laatste diende ook de beperkende bepaling, dat de bescheiden ex officio moeten zijn ontvangen of opgemaakt, te vervallen: immers deze beperking, kenmerkend als zij is voor de bestanddelen van een archief in eigenlijke zin, geldt voor persoonlijke archiefbescheiden juist niet.

Overgenomen uit


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

Het begrip archiefbescheiden is niet gedefinieerd.

Toelichting

  • Geschrevene, geteekende en gedrukte bescheiden. Met "geteekende bescheiden" worden bedoeld kaarten, die veelvuldig voorkomen in dossiers, op last van besturen of ambtenaren vervaardigd, of bij hen ingezonden worden ter toelichting van aanhangige quaestiën. Er is niet de minste reden, om dergelijke kaarten uit het archief te verbannen. — Hetzelfde geldt van de "gedrukte bescheiden", die vooral sedert het laatst der 17de eeuw veelvuldig in archieven voorkomen. De omstandigheid, dat men een brief, die in vele exemplaren moest worden rondgezonden, of de resolutiën (of compendieuse resolutiën) van een college voor de leden der vergadering heeft laten drukken in plaats van ze in verschillende exemplaren over te schrijven, mag natuurlijk geene reden zijn, om die gedrukte stukken uit het archief te verwijderen. — De definitie spreekt alleen van geschrevene, geteekende en gedrukte bescheiden. Andere voorwerpen maken geen deel uit van het archief. Dat geldt niet alleen van antiquiteiten en diergelijken, die uit den aard der zaak in musea of oudheidkamers thuis behooren, maar ook van zegelstempels, hoewel die in den regel in de archiefdepôts worden bewaard.

Overgenomen uit


NEN-ISO 15489

informatie opgemaakt, ontvangen en onderhouden als bewijs en informatie door een organisatie of persoon bij het vervullen van wettelijke verplichtingen of bij zakelijke transacties

Bron

NEN2082:2008

Informatieobject, ongeacht zijn vorm, met de bijbehorende metadata ontvangen of opgemaakt door een natuurlijke en/of rechtspersoon bij de uitvoering van taken en bewaard om te voldoen aan wettelijke en/of administratieve eisen en/of maatschappelijke behoeften.

Toelichting

Omvat ook een ‘samengesteld archiefstuk’, zoals een rapport of een brief met bijlagen. In bepalingen van Nederlandse archiefrecht komen als synoniemen voor: archiefbescheiden, bescheiden, gegevens, informatie, documenten, gegevensbestanden en bestanden.

Overgenomen uit


Relaties

UF:

BT:

NT:

RT:

Externe verwijzingen

Voorbeeld