Zegel: verschil tussen versies

Uit ArchiefWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Regel 1: Regel 1:
 +
==Archiefterminologie==
 
Hoeveelheid was, metaal of lak waarin met behulp van een stempel of ander hulpmiddel een afbeelding of tekst is aangebracht en welke ter bekrachtiging van een [[akte]] daarop of daaraan is bevestigd door de opsteller en andere betrokkenen
 
Hoeveelheid was, metaal of lak waarin met behulp van een stempel of ander hulpmiddel een afbeelding of tekst is aangebracht en welke ter bekrachtiging van een [[akte]] daarop of daaraan is bevestigd door de opsteller en andere betrokkenen
  
 
''Toelichting:''
 
''Toelichting:''
 
* Het zegel werd meestal vervaardigd door een stukje was of zacht materiaal op een matrijs te leggen, en dit met een stempel in de juiste vorm te persen. Maar wanneer het zegel rechtstreeks op een [[akte]] wordt aangebracht, bijvoorbeeld op een Duitse koningsoorkonde, en later bij gebruik van een zegelring had een matrijs geen functie.
 
* Het zegel werd meestal vervaardigd door een stukje was of zacht materiaal op een matrijs te leggen, en dit met een stempel in de juiste vorm te persen. Maar wanneer het zegel rechtstreeks op een [[akte]] wordt aangebracht, bijvoorbeeld op een Duitse koningsoorkonde, en later bij gebruik van een zegelring had een matrijs geen functie.
* Het bevestigen van een uithangend waszegel geschiedde meestal door de onderrand van het perkament dubbel te vouwen en in te snijden, daar een strookje perkament door te steken, de ''zegelstraat'', deze naar beneden dubbel te vouwen en in de natte was tussen matrijs en zegelstempel te drukken. Bij een metalen zegel of ''bulla'' gebruikte men daarvoor een zijden streng of henneptouwtje, dat op overeenkomstige wijze in  het metaal werd geklemd. Zegels werden ook rechtstreeks op de akte aangebracht en met het zegelstempel of zegelring vastgedrukt, al dan niet onder een stukje ruitvormig papier of ouwel.
+
* Het bevestigen van een uithangend waszegel geschiedde meestal door de onderrand van het perkament dubbel te vouwen en in te snijden, daar een strookje perkament door te steken, de [[zegelstraat]], deze naar beneden dubbel te vouwen en in de natte was tussen matrijs en zegelstempel te drukken. Bij een metalen zegel of [[bulla]] gebruikte men daarvoor een zijden streng of henneptouwtje, dat op overeenkomstige wijze in  het metaal werd geklemd. Zegels werden ook rechtstreeks op de akte aangebracht en met het zegelstempel of zegelring vastgedrukt, al dan niet onder een stukje ruitvormig papier of ouwel.
* De zegelstaarten werden ook gebruikt om aan een of meer bestaande charters een nieuw [[charter]] te bevestigen door de nieuwe zegelstraat voor de aanhechting van het zegel door de bestaande zegelstaarten te steken. Dit is ''transfigeren''. Het of de bestaande charters fungeert of fungeren als [[retroactum]] of retroacta bij het nieuwe charter.
+
* De zegelstaarten werden ook gebruikt om aan een of meer bestaande charters een nieuw [[charter]] te bevestigen door de nieuwe zegelstraat voor de aanhechting van het zegel door de bestaande zegelstaarten te steken. Dit is [[transfigeren]]. Het of de bestaande charters fungeert of fungeren als [[retroactum]] of retroacta bij het nieuwe charter.
 
* Zegels, speciaal lakzegels, werden niet alleen als bekrachtigingsmiddel gebruikt, maar ook als middel om een brief te sluiten en ter herkenning. In deze betekenis spelen zij geen rol in de archivistiek.
 
* Zegels, speciaal lakzegels, werden niet alleen als bekrachtigingsmiddel gebruikt, maar ook als middel om een brief te sluiten en ter herkenning. In deze betekenis spelen zij geen rol in de archivistiek.
  
Regel 10: Regel 11:
 
* [[ANV]], lemma 25.
 
* [[ANV]], lemma 25.
  
==Andere lexica==
+
==Relaties==
  
  
==Relaties==
+
==Externe verwijzingen==
  
  

Versie van 5 dec 2007 om 23:17

Archiefterminologie

Hoeveelheid was, metaal of lak waarin met behulp van een stempel of ander hulpmiddel een afbeelding of tekst is aangebracht en welke ter bekrachtiging van een akte daarop of daaraan is bevestigd door de opsteller en andere betrokkenen

Toelichting:

  • Het zegel werd meestal vervaardigd door een stukje was of zacht materiaal op een matrijs te leggen, en dit met een stempel in de juiste vorm te persen. Maar wanneer het zegel rechtstreeks op een akte wordt aangebracht, bijvoorbeeld op een Duitse koningsoorkonde, en later bij gebruik van een zegelring had een matrijs geen functie.
  • Het bevestigen van een uithangend waszegel geschiedde meestal door de onderrand van het perkament dubbel te vouwen en in te snijden, daar een strookje perkament door te steken, de zegelstraat, deze naar beneden dubbel te vouwen en in de natte was tussen matrijs en zegelstempel te drukken. Bij een metalen zegel of bulla gebruikte men daarvoor een zijden streng of henneptouwtje, dat op overeenkomstige wijze in het metaal werd geklemd. Zegels werden ook rechtstreeks op de akte aangebracht en met het zegelstempel of zegelring vastgedrukt, al dan niet onder een stukje ruitvormig papier of ouwel.
  • De zegelstaarten werden ook gebruikt om aan een of meer bestaande charters een nieuw charter te bevestigen door de nieuwe zegelstraat voor de aanhechting van het zegel door de bestaande zegelstaarten te steken. Dit is transfigeren. Het of de bestaande charters fungeert of fungeren als retroactum of retroacta bij het nieuwe charter.
  • Zegels, speciaal lakzegels, werden niet alleen als bekrachtigingsmiddel gebruikt, maar ook als middel om een brief te sluiten en ter herkenning. In deze betekenis spelen zij geen rol in de archivistiek.

Bron

Relaties

Externe verwijzingen

Voorbeeld