Collectie

Uit ArchiefWiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Inhoud

Omschrijving

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een collectie of verzameling is een

Groep van documenten, volgens een bepaald criterium bijeengebracht en op of vanuit één plaats beheerd.

Toelichting
* Vaak vormt de soort of het type documenten een samenstelling met collectie of zonder verschil in betekenis, verzameling: kaartencollectie, fotocollectie, audiovisuele collectie.

  • Ook samenstellingen met -archief komen voor; meestal impliceert een dergelijke benaming, dat de collectie toegankelijk is voor het publiek; het woord archief maakt zo'n collectie niet tot archief in de zin van deze archiefterminologie.
  • Een verzameling kan onderdeel uitmaken van een archief, als deze in de context van archiefbescheiden tot stand is gekomen.
  • Anderzijds komen archiefstukken of delen daarvan (briefhoofden, handtekeningen) in verzamelingen voor, namelijk als zij uit hun context zijn verwijderd.
  • Een (topografisch-historische) atlas is een verzameling van alle typen afbeeldingen en eventueel ook films en geluidsdocumenten betreffende een stad of streek.
  • Binnen het kader van de archiefterminologie is deze definitie toegespitst op documenten. Schilderijen en de meeste andere museumvoorwerpen zijn er dus buiten gelaten.


Gerelateerde termen
* document, kaartencollectie, fotocollectie, audiovisuele collectie, archief, context, archiefbescheiden, archiefstuk, atlas, afbeelding, film, geluidsdocument
Referentie
* ANV, lemma 6.

Internationale terminologie

Relatie(s)

Verwijzing(en)

Illustratie(s)

Oude terminologie


Omschrijving

Archiefterminologie

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een collectie of verzameling is een

Groep van documenten, volgens een bepaald criterium bijeengebracht en op of vanuit één plaats beheerd.

Toelichting

  • Vaak vormt de soort of het type documenten een samenstelling met collectie of zonder verschil in betekenis, verzameling: kaartencollectie, fotocollectie, audiovisuele collectie.
  • Ook samenstellingen met -archief komen voor; meestal impliceert een dergelijke benaming, dat de collectie toegankelijk is voor het publiek; het woord archief maakt zo'n collectie niet tot archief in de zin van deze archiefterminologie.
  • Een verzameling kan onderdeel uitmaken van een archief, als deze in de context van archiefbescheiden tot stand is gekomen.
  • Anderzijds komen archiefstukken of delen daarvan (briefhoofden, handtekeningen) in verzamelingen voor, namelijk als zij uit hun context zijn verwijderd.
  • Een (topografisch-historische) atlas is een verzameling van alle typen afbeeldingen en eventueel ook films en geluidsdocumenten betreffende een stad of streek.
  • Binnen het kader van de archiefterminologie is deze definitie toegespitst op documenten. Schilderijen en de meeste andere museumvoorwerpen zijn er dus buiten gelaten.

Bron


Lexicon van Nederlandse Archieftermen (1983)

In tegenstelling tot een archief noemt men een hoeveelheid bescheiden, die door iemand met een bepaald doel zijn bijeengebracht, zonder dat zij naar hun aard zijn bestemd om onder hem te berusten, een verzameling.

Toelichting

  • Deze definitie is gelijkluidend aan NAT, nr. 53, toelichting.
  • Synoniem voor verzameling is collectie.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

In tegenstelling tot een archief noemt men een hoeveelheid bescheiden, die door iemand met een bepaald doel zijn bijeengebracht, zonder dat zij naar hun aard zijn bestemd om onder hem te berusten, een verzameling.

Toelichting

  • Zulke verzamelingen kunnen wel degelijk in een archiefbewaarplaats thuis behoren, maar moeten dan van de archieven worden onderscheiden. Handleiding § 66: "De stukken, die niet tot het archief behooren, moeten daarvan worden afgezonderd. Zij behooren te worden overgebracht naar een ander archief of eene bibliotheek, waar zij behooren. Ook kunnen zij in eene afzonderlijke afdeeling in den inventaris van het archief, waarbij zij berusten, worden geplaatst; zij vormen dan te zamen eene bibliotheek voor geschiedkundige, topographische, statistische en andere wetenschappelijke doeleinden in het archiefdepôt".

Overgenomen uit

  • NAT, lemma 53.


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

De stukken, die niet tot het archief behooren, moeten daarvan worden afgezonderd. Zij behooren te worden overgebracht naar een ander archief of eene bibliotheek, waar zij behooren. Ook kunnen zij in eene afzonderlijke afdeeling achter in den inventaris van het archief, waarbij zij berusten, worden geplaatst; zij vormen dan te zamen eene bibliotheek (lees: verzameling) voor geschiedkundige, topographische, statistische en andere wetenschappelijke doeleinden in het archiefdepôt.

Toelichting

  • Deze regel is aangenomen door de Vereeniging van Archivarissen. Wij hebben ons echter enkele wijzigingen veroorloofd, die alle uitsluitend de redactie betreffen. Van eenig belang is alleen de wijziging der tweede alinea, waar wij in plaats van "het archief, waaruit de stukken afkomstig zijn", schreven "het archief, waarbij de stukken berusten". Dit scheen duidelijker, omdat de eerste redactie, hoewel juist, aanleiding kon geven tot misvatting, in geval de stukken wel strikt genomen uit het archief worden verwijderd, maar toch als supplement bij den inventaris in hetzelfde deel worden beschreven. Het bijgevoegde slot van de paragraaf licht dit nog eenigszins toe door uit te spreken, dat de stukken dan niet meer behooren tot het archief, maar tot eene bij het archief bewaarde bibliotheek (of: verzameling).
  • Al de stukken, die volgens het medegedeelde in de vorige paragraaf geene archiefstukken zijn, moeten uit het archief worden verwijderd. De theorie vordert dit: immers zij voldoen niet aan onze definitie van een archief. Maar ook de praktijk eischt het: immers de archivaris, die zijn archief volgens onze methode heeft ingedeeld naar de verschillende bestuurstakken, zal deze stukken, die in geene der aangenomene rubrieken kunnen passen, natuurlijk van zelf overhouden. Hij is daarmede verlegen, want deze stukken belemmeren de goede orde van zijn depôt. Het is dus bepaald noodig, ze uit het eigenlijke archief te verwijderen.
  • Men kan ter uitvoering van dezen eisch op verschillende wijzen handelen:
    • 1º. Behooren de stukken tot een ander archief, dat geheel of gedeeltelijk bewaard is, dan moeten ze in ieder geval daarmede worden hereenigd. Hoe dit het best zal geschieden, hangt van omstandigheden af. Is het andere archief niet bewaard, dan moeten de stukken toch geheel afzonderlijk worden beschreven.
    • 2º. Private handschriften of boeken plaatse men in eene openbare bibliotheek. Is die niet in de stad aanwezig, en meent men, dat de verwijdering der stukken buiten de stad niet gewenscht is, of is het telkens raadplegen dier werken door den archiefbeheerder of de archiefbezoekers te voorzien, dan kan men naast het archief eene bibliotheek (of verzameling) vormen, wier beschrijving bij kleine archieven wellicht als supplement van den archiefinventaris kan worden uitgegeven.
    • 3º. Familiepapieren of andere private stukken, afkomstig van magistraatspersonen, die dikwijls den inhoud van het archief op zeer gewenschte wijze toelichten en daarbij dus eigenaardig behooren, moeten in geen geval uit het depôt worden verwijderd. Toch zondere men ook dezen af van het archief en plaatse ze steeds in eene afzonderlijke afdeeling van den inventaris. Schijnt het om bijzondere redenen gewenscht het stuk bij uitzondering in het verband van der inventaris zelf op te nemen (b.v. een index op de resoluties van eenig college), dan zorge men toch, het private karakter van het stuk in eene noot bij de beschrijving duidelijk te doen uitkomen.
    • 4º. Het ongebruikte materiëel kan, als het niet meer bruikbaar is, zonder gewetensbezwaar worden vernietigd. Ook met de plakkaten kan men zonder bezwaar grootendeels evenzoo handelen; tenzij ze ingebonden en tot eene officiëele serie ten gebruike van het bestuur zijn vereenigd, als wanneer ze natuurlijk tot het archief behooren en daarin moeten blijven.

Commentaar

  • In de definitie en toelichting is achter het woord bibliotheek ingevoegd het woord verzameling, omdat in de praktijk dergelijk materiaal door archivarissen niet uitsluitend in een bibliotheek, maar evenzeer in afzonderlijke collecties of verzamelingen is ondergebracht.

Overgenomen uit


Normen en standaarden

ISAD(G) Algemene Internationale Norm voor Archivistisch Beschrijven (2004)

Verzameling (engels: collection). Een kunstmatig samengesteld geheel van documenten bijeengebracht op grond van enkele gemeenschappelijke kenmerken, zonder inachtneming van de [[herkomst] van deze documenten. Niet te verwarren met archief.

Overgenomen uit

  • ISAD(G), verklarende lijst van termen gebruikt in de Algemene Regels p. 7-9.


Relaties

UF: Archief

Externe verwijzingen

Voorbeeld

Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen