Legger

Uit ArchiefWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen



Internationale terminologie[bewerken]

Omschrijving[bewerken]

Archiefterminologie[bewerken]

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)[bewerken]

Een legger is een

  • a. Staat van te ontvangen vaste inkomsten.
  • b. Staat of register van voor onbepaalde tijd vastgelegde gegevens betreffende onroerende goederen.

Toelichting

  • De legger vindt men veelal in de vorm van (tegenwoordig ook digitale) registers.
  • De legger als onder b. wordt nog steeds gebruikt, bijvoorbeeld een legger van openbare wegen of van onderhoudsplichtigen aan wegen, dijken en watergangen. De kadastrale legger registreert voor onbepaalde tijd de eigendom.
  • Wanneer een legger als onder a. zodanig was ingericht, dat iedere soort vaste inkomsten tevens een hoofd van rekening vormde waaronder de inkomsten en uitgaven werden geboekt ontwikkelde het zich tot manuaal of staatboek, zie onder manuaal.
  • Verouderde termen zijn ligger, blaffaard en cijnsboek.

Bron


Lexicon van Nederlandse Archieftermen (1983)[bewerken]

Een legger is een staat:

  • a. van te ontvangen vaste inkomsten;
  • b. van voor onbepaalde tijd vastgelegde gegevens betreffende onroerende goederen.

Toelichting

  • Deze definitie is gelijkluidend aan NAT nr. 30.
  • In de legger onder a. vindt men vaak tevens de ontvangsten opgetekend. Men vermelde dit dan in de beschrijving. Zie verder onder manuaal.
  • De term in de betekenis van b. wordt nog steeds gebruikt; bijvoorbeeld legger van wegen.
  • Verouderd zijn ligger, blaffaard en cijnsboek.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)[bewerken]

Een legger is een staat:

  • a. van te ontvangen vaste inkomsten;
  • b. van voor onbepaalde tijd vastgelegde gegevens betreffende onroerende goederen.

Toelichting

  • De omschrijving onder a stemt overeen met die van de Handleiding blz. 149: "Naast de manualen, die de rekenplichtige ambtenaren onder zich hadden, staan de liggers of blaffaards, die berusten onder de autoriteit of het college, te wiens behoeve de inkomsten door de betreffende ontvangers worden geïnd. Het zijn registers, die aanwijzen, welke vaste inkomsten eene corporatie jaarlijks behoort te ontvangen, hetzij uit pachten en cijnzen, hetzij uit belasting (b.v. het oudschildgeld) en die geregeld bijgewerkt en tenslotte, wanneer de bijvoegingen na lange jaren te talrijk worden, vernieuwd worden".
  • De omschrijving onder b, welke in de Handleiding ontbreekt, komt tegemoet aan het gebruik, dat de term in moderne administraties veelal heeft verkregen (legger van de wegen e.d.).
  • Een legger van de te ontvangen vaste inkomsten uit onroerende goederen noemde men oudtijds een blaffaard. lets te eng is de omschrijving in de Handleiding blz. 149: ". . . alleen van blaffaards wordt gesproken, waar het inkomsten uit den grond geldt".

Overgenomen uit


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)[bewerken]

Liggers zijn registers, die aanwijzen, welke vaste inkomsten eene corporatie jaarlijks behoort te ontvangen, hetzij uit pachten en cijnzen, hetzij uit belasting.

Toelichting

  • Naast de manualen, die de rekenplichtige ambtenaren onder zich hadden, staan de liggers of blaffaards, die berusten onder de autoriteit of het college, te wiens behoeve de inkomsten door de betreffende ontvangers worden geïnd. Het zijn registers die geregeld worden bijgewerkt en ten slotte, wanneer de bijvoegingen na lange jaren te talrijk worden, vernieuwd worden.
  • (Opmerking verdient, dat alleen van blaffaards wordt gesproken, waar het inkomsten uit den grond geldt.)
  • Afschriften van zulke liggers werden jaarlijks aan de rekenplichtige ambtenaren uitgereikt, die daarin dan hunne werkelijke ontvangsten aanteekenden en die afschriften dus tot manualen maakten.

Overgenomen uit

Relaties[bewerken]

UF:

BT:

NT:

RT:

Externe verwijzingen[bewerken]

In het toegangenapparaat van het Nationaal Archief wordt de term 'legger' ook gebruikt voor een staat van vaste lasten. O.m. in de Inventaris van het archief van de Financie van Holland, inv.nrs. 245-330. N.B. Deze inventaris dateert van 1947.

Is de term daar onjuist gebruikt of hier te strak gedefinieerd?

Voorbeeld[bewerken]