Rubriekenstelsel

Uit ArchiefWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen



Internationale terminologie[bewerken]

Omschrijving[bewerken]

Archiefterminologie[bewerken]

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)[bewerken]

Een rubriekenstelsel is het ordeningsstelsel, waarbij de rangschikking van archiefstukken volgens rubrieken de belangrijkste ordeningsmethode is.

Zie Rubriek (II).

Bron

  • ANV, lemma 111.


Lexicon van Nederlandse Archieftermen (1983)[bewerken]

Een rubriekenstelsel is een stelsel van ordening, waarbij men archiefbescheiden rangschikt tot rubrieken.

Toelichting

  • Het rangschikken van groepen van archiefbescheiden kan alfabetisch, numeriek of volgens een ander systeem (bijvoorbeeld het bijeenplaatsen van begrippen) geschieden.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)[bewerken]

Een rubriekenstelsel is een stelsel van ordening, waarbij men bescheiden rangschikt tot rubrieken.

Toelichting

  • Rubriekvorming in archieven is vaak uitgegaan van oude loketkassen, die de verblijfplaats werden van de bestanddelen, die buiten de volgens een seriestelsel ingerichte hoofdafdeling van een archief waren gehouden.
  • De bij de seriestelsels onmisbare index kon, indien zij rubriekmatig was ingericht, de gedachte laten opkomen de indicering overbodig te maken door de bescheiden zelf volgens de rubrieken te rangschikken. In dit geval is het rubriekenstelsel niet meer aanvullend naast een seriestelsel, maar heeft het de strekking het gehele archief te beheersen (toepassing van het pertinentiebeginsel binnen de grenzen van bestemmingsbeginsel). Aan het rubriekenstelsel ontsnappen dan de bestanddelen, die niet naar hun inhoud gekarakteriseerd kunnen worden. Ze gaan als afdeling generalia altijd voorop; zie Handleiding § 56: „ . . . De stukken van algemeenen aard behooren in de eerste afdeeling te worden vereenigd, . . .".
  • In strijd met elke stelselmatigheid is het de soortnamen van de hier bedoelde generalia (notulen, verslagen, akten enz.) te plaatsen tussen de onderwerpen van het rubriekenstelsel. Daarom zegt Handleiding § 56: „Het archief moet volgens een zelfde criterium in gelijksoortige afdeelingen worden verdeeld".

Overgenomen uit


Een alfabetisch rubriekenstelsel is een rubriekenstelsel, waarbij men de rubrieken alfabetisch rangschikt.

Toelichting

  • De alfabetische rangschikking van rubrieken was vroeger de meest toegepaste. Behalve het vaak subjectieve karakter van de keuze der onderwerpen zelf speelt bij de rangschikking ook het vraagstuk der synoniemen en homoniemen een rol.

Overgenomen uit


Een systematisch rubriekenstelsel is een rubriekenstelsel, waarbij men de rubrieken systematisch rangschikt.

Toelichting

  • De systematische rubriekenstelsels komen voort uit het verlangen de bijzondere moeilijkheden van een alfabetisch rubriekenstelsel te omzeilen door de verwante onderwerpen bijeen te plaatsen en een logische indeling toe te passen. De mogelijkheid hiertoe wordt echter beperkt door het feit, dat de onderwerpen, die men aan de in een archief aanwezige bescheiden kan toekennen, zelden een geheel logische samenhang vertonen.
  • Bij een al te ver uitgewerkte systematiek ontstaat weer behoefte aan een trefwoordenindex. Het subjectieve karakter van een rubriekenstelsel kan enigszins worden beperkt door de indeling zoveel mogelijk te laten berusten op het functioneel beginsel: de rubrieken krijgen dan een vrij objectief te bepalen grondslag; de benaming van de rubrieken blijft vanzelfsprekend een zaak van keuze, waarbij de synoniemen hun rol blijven spelen.

Overgenomen uit


Relaties[bewerken]

UF:

BT:

NT:

RT:

Externe verwijzingen[bewerken]

Voorbeeld[bewerken]